poradnik | przewodnik | szlak cerkiewny

Klasztory w Macedonii – zasady pobytu

11 marca 2019
Macedonię można zwiedzać pod pretekstem różnych motywów przewodnich. Jednym z bardziej spektakularnych, ale także wymagającym nieco wysiłku, jest szlak cerkiewny. Jego niewątpliwą zaletą jest to, że daje możliwość odwiedzenia każdego zakątka kraju, zapewnia fantastyczne doznania duchowe i estetyczne, a przede wszystkim – jest elastyczny, bowiem każdy włóczęga może układać go na własne życzenie.

Klasztory w Macedonii – zasady pobytu

Na terytorium Macedonii – na powierzchni wynoszącej około dwudziestu pięciu tysięcy kilometrów kwadratowych – znajduje się 270 klasztorów, w tym 150 zachowanych w stanie dobrym lub bardzo dobrym. W wielu z nich przypadkowy wędrowiec może poprosić o nocleg w dostępnych dormitoriach. Warunki są oczywiście różne. Niekiedy wiekowe monastery oferują wspólną przestrzeń, w której kilka do kilkunastu osób spędza noc na siennikach lub karimatach, toaleta jest wspólna, a dostęp do ciepłej wody wcale nie taki oczywisty. Są i takie miejsca, gdzie odnowione pomieszczenia wyposażone są w prywatną łazienkę, ogrzewanie, a nawet sieć internetową, należą one jednak do rzadkości. W wielu klasztorach za nocleg nie pobierana jest żadna opłata, w innych zwykle waha się od 3 do 8 euro.
sveti Naum

1. Do większości klasztorów nie dostaniemy się transportem publicznym.Zwykle nie jest to tak problematyczne jak brzmi – często monastyry oddalone są zaledwie parę kilometrów od wsi czy miasteczka, do którego dojeżdżają busy lub minivany. W ostateczności wystarczy zamówić taksówkę lub złapać autostop. Są jednak i takie, do których dotarcie wymagać będzie wysiłku: przejścia przez góry, wędrówki przez las czy kilkukrotnego dopytania o drogę miejscowych, gdy nikt nie widział potrzeby, by ustawić tablicę informacyjną.
2. Zakonnicy i zakonnice w działających monastyrach są bardzo przyjaźni, zwykle częstują herbatą i klasztornymi wyrobami, udzielają informacji o historii danego miejsca lub patrona klasztoru. Wielu zna podstawowe zwroty w języku angielskim, jednak bardziej skomplikowana dyskusja często nie wchodzi w grę. Dość popularny jest język grecki, nie powinniśmy mieć problemu w komunikacji w języku serbskim, chorwackim, często też rosyjskim.
3. Gdy planujemy wizytę w danym miejscu, warto zorientować się, czy wkrótce nie przypada święto patronalne, ponieważ wówczas spokojne zazwyczaj cerkwie i monastyry nawiedzają setki do tysiący pielgrzymów. Kiedy prosimy o nocleg, poinformujmy zawczasu czy zamierzamy uczestniczyć w liturgii. Niezależnie od tego, czy uważamy się za wierzących, czy raczej unikamy przejawów religijności, warto choć raz wstać o świcie na modlitwę. 

4. Pamiętajmy, że klasztory to nie tylko, ani nawet nie przede wszystkim, atrakcja turystyczna. To również dom przebywających tam zakonników, zakonnic, często także osób świeckich, pomagających w utrzymaniu kompleksu. Obiekty te mają ściśle określone godziny otwarcia. Co prawda, jeżeli dotrzemy do klasztornych bram po zmroku z marnymi możliwościami powrotu już po zamknięciu bramy, najprawdopodobniej zostaniemy wpuszczeni i ugoszczeni. Wybierając się w odwiedziny, miejmy jednak na uwadze najprostsze zasady dobrego wychowania.
5. Poza nielicznymi wyjątkami, nie spodziewajmy się na miejscu technologicznych udogodnień – komputerów, telewizorów, często nawet sieci komórkowej.
6. W wielu monastyrach gościom oferowany jest skromny poczęstunek, w zasadzie we wszystkich udostępnione miejsce do przygotowania jedzenia we własnym zakresie. Spora część zakonników nie spożywa mięsa; w dobrym tonie jest powstrzymać się od jego spożywania. Jeżeli odwiedzamy monastyr w okresie postu w kalendarzu prawosławnym, starajmy się przestrzegać jego reguł.

7. Uwaga! Nie zmuszajmy zakonników/zakonnic do rozmowy, a ich milczenia nie odbierajmy jako chłodnego, niechętnego traktowania. Niekiedy rozmowa z gośćmi wymaga specjalnego pozwolenia od igumena lub po prostu przeszkadzamy zagadniętej osobie w modlitwie.
8. Część klasztorów będzie miała wyraźnie wyznaczone przestrzenie dla kobiet, dla mężczyzn, a także wyłącznie dla duchownych. Szanujmy to.
9. Na terenie monastyru obowiązuje całkowity zakaz palenia wyrobów tytoniowych.
10. Dobrze widziane są drobne podarunki na rzecz klasztoru. Nie chodzi tu o kosztowne rzeczy. Do listy najczęstszych, praktycznych podarków należą: oliwa z oliwek, świece, suszone owoce, owoce lub warzywa, orzechy. Warto zostawić też drobny datek na utrzymanie kompleksu.
Klasztory w Macedonii

Poniżej przygotowałam subiektywny wybór macedońskich klasztorów, które można odwiedzić, z podziałem na regiony. Stopniowo będę opisywać poszczególne z nich w osobnych wpisach, podlinkowując je.
Pogrubioną czcionką zapisane zostały klasztory, w których istnieje możliwość przenocowania.

A)  OKOLICE SKOPJE

  1. Monastyr św. Pantelejmona (Gorno Nerezi)
  2. Monastyr św. Marka (Markova Sušica)
  3. Monastyr Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny (Matka)
B) REGION POLOG
  1. Monastyr Lešok
  2. Monastyr św. Jana Bigorskiego
C) POŁUDNIOWY-ZACHÓD
  1. Monastyr św. Jerzego (Rajčica)
  2. Monastyr Przenajświętszej Bogurodzicy Niepokalanej (Dolenci)
  3. Monastyr św. Nauma
D) REGION PELAGONIA
  1. Monastyr św. Michała Archanioła – Varoš (Prilep)
  2. Monastyr Przemienienia Pańskiego – Zrze
  3. Monastyr Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – Treskavec
  4. Monastyr św. Paraskievy (Brajčino)
  5. Monastyr św. Jerzego (Kurbinovo)
E) REGION VARDAR
  1. Monastyr św. Jerzego (Negotino)
F) POŁUDNIOWY-WSCHÓD
  1. Monastyr Piętnastu Świętych Męczenników (Strumica)
  2. Monastyr Matki Bożej Eleusa – Veljuša
  3. Monastyr św. Leontiusa – Vodocha
G) WSCHÓD I PÓŁNOCNY-WSCHÓD
  1. Monastyr św. Gabriela Lesnovskiego – opisany tutaj
  2. Monastyr św. Joachima Osogovskiego
  3. Monastyr św. Jerzego Męczennika (Staro Nagoričane)

Planujesz wyjazd do Macedonii, ale nie wiesz, jak się za to zabrać? Szukasz szlaków rowerowych, trekkingowych, noclegu albo przewodników? Napisz do mnie!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.